Senin minvalinde ne demek ?

Onur

New member
Senin Minvalinde Ne Demek? Bir Kelimenin Peşinden Giden Hikâye

“Senin minvalinde” ne demek? Başımıza gelen küçük bir yanlış anlaşılmadan büyük bir kelime hikâyesine

Geçenlerde arkadaş grubumuzda çok sıradan başlayan bir konuşma, tahmin ettiğimden çok daha uzun sürdü. İçimizden biri diğerine, “Senin minvalinde düşününce bu işin başka bir tarafı var,” dedi. Masadaki herkes konuşmaya devam etti ama ben o cümlede takılıp kaldım.

“Minvalinde…”

Kelimeyi biliyor gibiydim ama tam olarak ne anlama geldiğini bir anda açıklayamadım.

Bir kelimeyi yıllardır duyup da ilk kez gerçekten düşünmek garip bir his. İnsan bazen bildiğini sandığı kelimelerin anlamını, ancak onları kendi hayatındaki bir cümlenin içine koyduğunda fark ediyor.

Ben de o akşam eve dönünce “minval” kelimesinin peşine düştüm.

Sonra mesele yalnızca bir sözlük anlamından ibaret olmaktan çıktı.

Çünkü “minval” kelimesi, aslında konuşurken neyi kastettiğimizi nasıl değiştirdiğimizi; bir düşüncenin hangi yoldan ilerlediğini ve insanların aynı olaya neden bambaşka pencerelerden baktığını anlatmak için de güzel bir anahtar kelimeymiş.

Üstelik kelimenin kendisinin de uzun bir yolculuğu var.

“Minval” tam olarak ne demek?

Türk Dil Kurumunun Güncel Türkçe Sözlük karşılığına göre “minval”, “biçim, yol, tarz” anlamında ve eskimiş olarak işaretlenen bir isimdir.

Yani “minvalinde” dediğimizde kabaca:

- senin tarzında,

- senin yaklaşımın doğrultusunda,

- senin düşündüğün biçimde,

- senin izlediğin yolda,

- senin yöntemine benzer şekilde

gibi anlamlar ortaya çıkabilir.

Örneğin:

“Senin minvalinde düşünürsek bu karar mantıklı.”

Buradaki anlamı, “Senin bakış açından veya senin yaklaşım biçimine göre düşünürsek” şeklinde anlaşılabilir.

“Konuşma bu minvalde devam etti.”

Burada ise “Konuşma bu şekilde, bu doğrultuda devam etti” anlamı vardır.

“Onun minvalinde bir cevap beklemiyordum.”

Bu cümlede ise “onun tarzında, onun yaklaşımına benzer bir cevap” anlamı öne çıkar.

Yani kelimeyi tek bir sözcükle karşılamak her zaman mümkün değildir. Cümlenin bağlamı belirleyicidir.

Asıl hikâye burada başladı

Ertesi gün bu kelimeyi arkadaşım Murat’a anlattım.

Murat, teknoloji şirketinde proje yöneticisi olarak çalışan, olaylara mümkün olduğunca çözüm tarafından bakmayı seven biriydi. Bir problem çıktığında önce not defterini açar, ardından sorunu maddelere bölerdi.

“Bu kelimenin anlamı bu kadar mı?” diye sordu.

“Büyük ölçüde evet.”

“E o zaman niye bu kadar düşündün?”

Güldüm.

“Çünkü kelime basit ama insanların yaklaşımı basit değil.”

Murat başını salladı.

“Bence fazla romantikleştiriyorsun.”

Tam o sırada yanımıza Elif geldi.

Elif ise bir danışmanlık merkezinde çalışıyordu. İnsanların yalnızca söylediklerine değil, neden söylediklerine de dikkat eden biriydi. Bir konuşmanın içindeki sessizliği bile fark edebiliyordu.

Konuşmayı duyunca:

“Hayır,” dedi. “Bence burada önemli bir şey var.”

Murat kaşlarını kaldırdı.

“Ne?”

“Minval, sadece ‘tarz’ demek değil. İnsanların bir meseleyi ele alış biçimini düşün. Aynı olay karşısında birinin ilk sorusu ‘Bunu nasıl çözeriz?’ olabilir. Bir başkasınınki ‘Bu durum kimleri nasıl etkiledi?’ olabilir.”

Murat hemen karşılık verdi:

“İkisi de gerekli.”

Elif gülümsedi.

“Ben de onu söylüyorum.”

O an fark ettim ki konuştuğumuz kelime, masadaki insanların düşünme biçimlerine kadar uzanmıştı.

Bir sorun, iki farklı bakış

Birkaç hafta sonra gerçekten böyle bir durumla karşılaştık.

Arkadaş grubumuzdan Ayşe'nin işlettiği küçük bir kitapçıda ciddi bir sorun çıkmıştı. Binanın sahibi dükkânın kullanım şartlarını değiştirmek istiyordu. Eğer anlaşma sağlanamazsa kitapçı taşınmak zorunda kalacaktı.

Murat hemen bilgisayarını açtı.

“Kira sözleşmesini inceleyelim. Sonra alternatif dükkânların fiyatlarına bakalım. Üç farklı senaryo çıkarırız. Birincisi mevcut yerde kalmak, ikincisi daha küçük bir yere taşınmak, üçüncüsü çevrim içi satışa ağırlık vermek.”

Oldukça mantıklıydı.

Elif ise Ayşe’nin yanına oturdu.

“Sen en çok neden korkuyorsun?”

Ayşe bir süre sustu.

“Dükkânı kaybetmekten.”

“Dükkânı neden bu kadar önemsiyorsun?”

Ayşe gözlerini raflara çevirdi.

“Çünkü buraya sadece kitap almaya gelmiyor insanlar. Bazıları iş çıkışı uğruyor. Bazıları yalnızlığını burada geçiriyor. Üniversite öğrencileri ders çalışıyor. Emekli komşularımız her cumartesi geliyor.”

Murat sözünü kesmedi.

Bu kez bilgisayarını kapattı.

“Tamam,” dedi. “O zaman planı sadece kira üzerinden kurmayalım.”

İşte o an bana “minval” kelimesinin başka bir yüzü göründü.

Bir kişi çözüm üretmeye odaklanabilir.

Başka biri ilişkileri ve insanların duygularını anlamaya çalışabilir.

Ama bunları birbirinin karşıtı yapmak zorunda değiliz.

Hatta en iyi kararlar çoğu zaman ikisinin birleştiği yerde ortaya çıkıyor.

Murat sayıları, seçenekleri ve riskleri hesapladı.

Elif müşterilerin ve mahalle sakinlerinin ne hissettiğini anlamaya çalıştı.

Ayşe ise dükkânın geleceğini belirleyecek kişi olarak ikisini bir araya getirdi.

Sonunda mahalledeki insanların da destek verdiği yeni bir model ortaya çıktı.

Kitapçı küçülmedi.

Tam tersine, bazı raflar ortak etkinlik alanına dönüştürüldü ve çevrim içi satış sistemi kuruldu.

Murat’ın stratejisi olmadan bu dönüşüm mümkün olmayabilirdi.

Elif’in ilişkileri dikkate alan yaklaşımı olmasaydı da kitapçının neden insanlar için önemli olduğu gözden kaçabilirdi.

“Erkekler böyledir, kadınlar şöyledir” demek neden eksik kalıyor?

Burada önemli bir ayrıntıyı özellikle belirtmek gerekiyor.

Erkeklerin çözüm odaklı, kadınların ise empatik olduğu gibi genellemeler günlük hayatta sık karşımıza çıkıyor. Ancak bunları değişmez biyolojik gerçekler gibi kabul etmek doğru olmaz.

Bizim hikâyedeki Murat ve Elif yalnızca birer karakter.

Gerçek hayatta çok stratejik düşünen kadınlar olduğu gibi son derece empatik ve ilişkisel yaklaşan erkekler de vardır. Aynı kişinin bile farklı koşullarda farklı davranması mümkündür.

Murat’ın hesap kitap yapması onu duygusuz yapmıyordu.

Elif’in insanların hislerine önem vermesi de onun stratejik düşünemediği anlamına gelmiyordu.

Asıl mesele cinsiyetten çok, insanların problem çözme alışkanlıklarının ve deneyimlerinin farklılaşabilmesiydi.
 
Üst