Onur
New member
Bu, rüyanın değersiz olduğu anlamına gelmez.
Tam tersine, rüya bize karşımızdaki kişinin ne hissettiğini söylemese bile bizim ne hissettiğimizi anlamamız için bir fırsat sunabilir.
Emre'nin beni düşünüp düşünmediğini öğrenmek istiyordum. Ancak rüyamda aldığım cevapları gerçek hayatta onun yerine kabul edersem kendimi yanıltabilirdim. Onun duygularını öğrenmenin yolu, zaman içindeki davranışlarına bakmak ve uygun olduğunda açık bir iletişim kurmaktı.
Peki, sizce bir insanı rüyada görmekle ilgili en önemli soru “O da beni düşünüyor mu?” olmalı mı, yoksa “Ben neden hâlâ bu kişiyi düşünüyorum?” sorusu mu?
5. Bölüm: Eski Bir Mektup, Bir Kadının Hatırası ve Toplumsal Hafıza
Rüyamın üzerinden birkaç gün geçmişti. Bir akşam annemin eski bir sandığı düzenlemesine yardım ederken sararmış bir mektup buldum. Mektup, yıllar önce gençken birbirini seven iki insanın yazışmalarından biriydi. İsimleri tanıdık değildi ama satırların arasındaki duygular bana çok tanıdık geldi.
Mektubu yazan kadın, sevdiği adamın kendisine neden daha az mektup gönderdiğini merak ediyordu. Adam ise başka bir şehirde çalışıyor, ailesine para göndermeye uğraşıyor ve gelecekte birlikte yaşayabilecekleri bir evin hayalini kuruyordu.
Kadın, kendisini özlediğini duymak istiyordu. Adam, gelecekteki hayatlarını güvence altına almak için çabaladığını düşünüyordu.
İkisi de sevgilerini kendi bildikleri biçimde gösteriyordu. Fakat birbirlerinin ihtiyaçlarını ne kadar anlayabildiklerini bilmiyoruz.
Mektubu okurken bir an durdum. Bugün mesajların birkaç saniyede ulaştığı, insanların çevrim içi durumlarından hareketle birbirlerinin ilgisini ölçmeye çalıştığı bir dünyada yaşıyoruz. Oysa geçmişte bir mektubun ulaşması günler, hatta haftalar sürebilirdi. İnsanlar beklemek zorundaydı. Sessizlik her zaman ilgisizlik anlamına gelmiyordu; mesafe, ekonomik koşullar, toplumsal kurallar ve iletişim imkânları da ilişkilerin seyrini belirliyordu.
Elbette geçmişteki ilişkilerin daha samimi veya daha sağlam olduğunu söylemek de doğru olmaz. İnsanlar eskiden de yanlış anlaşılıyor, özlüyor, ayrılıyor ve kavuşamıyordu. Farklı olan, bu duyguların yaşandığı toplumsal koşullardı.
Özellikle kadınların evlilik, aile ve toplumsal itibar üzerinden değerlendirildiği dönemlerde romantik ilişkiler üzerindeki baskılar çok daha belirgin olabiliyordu. Bir kadının sevdiği kişiyle görüşmesi, evlenme kararı veya ayrılık yaşaması ailesinin ve çevresinin beklentileriyle çatışabiliyordu. Erkeklerden ise ekonomik sorumluluk üstlenmeleri ve aile kurmaya hazır olduklarını göstermeleri beklenebiliyordu.
Bu beklentiler kadınların duygusal güvenlik, erkeklerin de ekonomik başarı üzerinden değerlendirilmesine yol açabiliyordu. Oysa hiçbir insan yalnızca bir rolü yerine getirmekten ibaret değildir.
Mektubu yeniden katlayıp yerine koyduğumda Emre'yi düşündüm. Acaba aramızdaki sessizlik gerçekten sevgisizlikten mi kaynaklanıyordu? Yoksa ikimiz de farklı beklentilerle hareket ederken birbirimize ulaşmanın yolunu bulamamış mıydık?
Bu sorunun cevabını yalnızca rüyamdan çıkaramazdım. Ama rüyam ve okuduğum mektup bana aynı şeyi düşündürüyordu: İnsanların davranışlarını yorumlarken kendi beklentilerimiz kadar onların içinde yaşadığı koşulları da anlamaya çalışmalıyız.
Yine de birini anlamaya çalışmak, sürekli beklemek veya karşılıksız bir ilişkiyi sürdürmek zorunda olduğumuz anlamına gelmez. Anlayış ile kendini ihmal etmek arasında önemli bir fark vardır.
Sizin ailenizde eski aşk hikâyeleri anlatılır mı? Büyüklerinizin ilişkilerinde en çok neyin zor olduğunu düşünüyorsunuz: mesafe, toplumsal baskı, ekonomik koşullar, yoksa duygularını açıkça ifade edememek mi?
6. Bölüm: Rüyada Gülümseyerek Konuşmak, Tartışmak veya Sessiz Kalmak
Rüyamı arkadaşım Zeynep'e anlattığımda bana ilginç bir soru sordu:
“Emre seninle konuşurken ne hissettin? Gerçekten mutlu muydun, yoksa onun sana güzel şeyler söylemesine mi ihtiyaç duyuyordun?”
Bu soruyu daha önce kendime sormamıştım.
Çünkü rüyanın içinde Emre'nin bana söyledikleri kadar, benim onun yanında hissettiklerim de önemliydi.
Rüyada sevdiğin erkekle mutlu bir şekilde konuşmak, kişisel deneyimine bağlı olarak yakınlık, umut, özlem veya duygusal rahatlama ihtiyacını çağrıştırabilir. Kişi gerçek hayatta kendini güvende hissettiği bir ilişkiyi hatırlıyor da olabilir, yaşamak istediği bir yakınlığı zihninde canlandırıyor da olabilir.
Peki, rüyada tartışmak ne anlama gelir?
Böyle bir rüya bazen çözülmemiş bir anlaşmazlığın, kaybetme korkusunun veya kişinin kendi içinde yaşadığı bir çatışmanın sembolik ifadesi olarak ele alınabilir. Ancak tartışma görmek, ilişkinin kötüye gideceğini göstermez. Benzer şekilde rüyada barışmak da gerçek hayatta mutlaka barışılacağı anlamına gelmez.
Rüyada sevdiğin erkeğin sana sarılması veya seni öpmesi, yakınlık ve şefkat özlemini düşündürebilir. Onun seni görmezden gelmesi ya da konuşmadan uzaklaşması ise reddedilme korkunla veya yaşadığın bir belirsizlikle bağlantılı olabilir. Yine de bunlar kesin tabirler değil, kişinin kendi duygularını değerlendirmek için kullanabileceği olası yorumlardır.
Bazen de rüyada sevdiğimiz kişi konuşmaz. Yanımızda durur, bize bakar ama tek kelime etmez.
Böyle bir durumda insan uyandığında daha fazla soru sorabilir. Acaba bana kırgın mı? Benden uzaklaşmak mı istiyor? Yoksa söylemek istediği bir şey mi var?
Oysa sessizliğin anlamını belirleyen şey rüyadaki kişinin gerçek niyeti değil, bizim o sessizliği nasıl deneyimlediğimizdir. Rüyada korktuysak terk edilme endişemiz aklımıza gelebilir. Huzurluysak onun yanında sessizce bulunmanın bile bize iyi geldiğini fark edebiliriz.
Zeynep'in sorusu sayesinde bir şeyi anladım: Rüyayı çözmeye çalışırken yalnızca Emre'nin ne yaptığını değil, benim ne hissettiğimi de incelemeliydim.
Çünkü rüyada gördüğümüz insan bazen kendi özlemimizin, bazen korkularımızın, bazen de geçmişten taşıdığımız duyguların eşlikçisi olabilir.
7. Bölüm: Rüyadan Sonra Gerçek Hayatta Ne Yapmalı?
Birini rüyada gördükten sonra onunla iletişim kurmak istemek oldukça anlaşılır bir durum. Özellikle rüya gerçekçi ve duygusal açıdan etkileyiciyse insan uyandığında o yakınlığı yeniden yaşamak isteyebilir.
Ben de Emre'ye mesaj yazmayı düşündüm.
Telefonumu elime aldım. Uzun bir mesaj yazdım, sildim, yeniden yazdım. Rüyamı anlatırsam ne düşünürdü? Beni özlediğimi anlar mıydı? Belki de rüyayı bir işaret olarak değerlendirdiğimi sanırdı.
Sonunda telefonu masaya bıraktım.
Kendi kendime şunu sordum: Ona gerçekten rüyamı anlatmak mı istiyordum, yoksa onunla konuşmak için bir neden mi arıyordum?
Bu iki istek birbirine benzese de aynı değildi.
Eğer amacım iletişim kurmaksa bunu bir rüyaya bağlamak zorunda değildim. Ona sade bir mesaj gönderebilir, nasıl olduğunu sorabilir veya aramızda yarım kalan bir konuşmayı sürdürmek isteyip istemediğini öğrenebilirdim.
Bunu yaparken onun vereceği cevaba da alan tanımam gerekiyordu.
İlişkilerde sağlıklı iletişim, yalnızca duygularımızı anlatmaktan ibaret değildir. Karşımızdaki kişinin sınırlarını, tercihlerini ve kendi hayatına ilişkin kararlarını da dikkate almayı gerektirir. Bir rüyanın etkisiyle hemen harekete geçmek zorunda değiliz. Bazen bir süre beklemek, duygularımızı anlamlandırmak ve ne istediğimizi netleştirmek daha yararlı olabilir.
Rüyadan sonra kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
- Bu kişiyi gerçekten özlüyor muyum, yoksa onunla yaşayabileceğimi düşündüğüm geleceği mi özlüyorum?
- İlişkimizde beni mutlu eden şeyler nelerdi?
- Beni yoran veya belirsizlik içinde bırakan durumlar var mıydı?
- Onunla konuşmak istiyorsam bunu hangi amaçla yapacağım?
- Karşımdaki kişi benimle iletişim kurmak istemezse kendi duygusal dengemi nasıl koruyabilirim?
Bu soruların amacı rüyayı önemsizleştirmek değil, onun etkisiyle kendimizi kaybetmemektir.
Emre'ye sonunda kısa bir mesaj gönderdim: “Merhaba, uzun zamandır konuşmadık. Umarım iyisindir. Bir ara konuşmak istersen ben de isterim.”
Mesajı gönderdikten sonra telefonun başında beklemedim. Günlük işlerime döndüm. Çünkü artık cevabın yalnızca onun elinde olduğunu biliyordum. Ben kendi düşüncemi açıkça ifade etmiştim.
Ertesi gün cevap geldi.
“Merhaba, iyiyim. Sen nasılsın? Ben de bir süredir konuşmamız gerektiğini düşünüyordum.”
Bu mesaj beni mutlu etti. Ama rüyamın geleceği haber verdiğini düşünmedim. Gerçek hayatta bir iletişim fırsatı oluşmuştu ve bunun nedeni mesajlaşmayı seçmiş olmamızdı. Rüya bana bu konuda düşünme fırsatı vermiş olabilirdi; Emre'nin kararını belirlediğini söylemek içinse hiçbir nedenim yoktu.
8. Bölüm: İki Farklı Yaklaşım, Aynı Masada Buluşabilir mi?
Birkaç gün sonra Emre'yle bir kafede buluştuk. Bu kez rüyamda gördüğüm istasyon yoktu. Yağmur da yağmıyordu. Önümüzde iki fincan kahve, aramızda ise konuşulmayı bekleyen gerçek meseleler vardı.
Ona neden bazen uzaklaştığını sordum.
Emre, iş hayatında yaşadığı yoğunluğu, gelecekle ilgili kaygılarını ve her şeyi kontrol altında tutma isteğini anlattı. Sorunlarını kendi başına çözmeye alışmıştı. Bir meseleyle uğraşırken başkalarını endişelendirmemek için içine kapanıyordu.
Tam tersine, rüya bize karşımızdaki kişinin ne hissettiğini söylemese bile bizim ne hissettiğimizi anlamamız için bir fırsat sunabilir.
Emre'nin beni düşünüp düşünmediğini öğrenmek istiyordum. Ancak rüyamda aldığım cevapları gerçek hayatta onun yerine kabul edersem kendimi yanıltabilirdim. Onun duygularını öğrenmenin yolu, zaman içindeki davranışlarına bakmak ve uygun olduğunda açık bir iletişim kurmaktı.
Peki, sizce bir insanı rüyada görmekle ilgili en önemli soru “O da beni düşünüyor mu?” olmalı mı, yoksa “Ben neden hâlâ bu kişiyi düşünüyorum?” sorusu mu?
5. Bölüm: Eski Bir Mektup, Bir Kadının Hatırası ve Toplumsal Hafıza
Rüyamın üzerinden birkaç gün geçmişti. Bir akşam annemin eski bir sandığı düzenlemesine yardım ederken sararmış bir mektup buldum. Mektup, yıllar önce gençken birbirini seven iki insanın yazışmalarından biriydi. İsimleri tanıdık değildi ama satırların arasındaki duygular bana çok tanıdık geldi.
Mektubu yazan kadın, sevdiği adamın kendisine neden daha az mektup gönderdiğini merak ediyordu. Adam ise başka bir şehirde çalışıyor, ailesine para göndermeye uğraşıyor ve gelecekte birlikte yaşayabilecekleri bir evin hayalini kuruyordu.
Kadın, kendisini özlediğini duymak istiyordu. Adam, gelecekteki hayatlarını güvence altına almak için çabaladığını düşünüyordu.
İkisi de sevgilerini kendi bildikleri biçimde gösteriyordu. Fakat birbirlerinin ihtiyaçlarını ne kadar anlayabildiklerini bilmiyoruz.
Mektubu okurken bir an durdum. Bugün mesajların birkaç saniyede ulaştığı, insanların çevrim içi durumlarından hareketle birbirlerinin ilgisini ölçmeye çalıştığı bir dünyada yaşıyoruz. Oysa geçmişte bir mektubun ulaşması günler, hatta haftalar sürebilirdi. İnsanlar beklemek zorundaydı. Sessizlik her zaman ilgisizlik anlamına gelmiyordu; mesafe, ekonomik koşullar, toplumsal kurallar ve iletişim imkânları da ilişkilerin seyrini belirliyordu.
Elbette geçmişteki ilişkilerin daha samimi veya daha sağlam olduğunu söylemek de doğru olmaz. İnsanlar eskiden de yanlış anlaşılıyor, özlüyor, ayrılıyor ve kavuşamıyordu. Farklı olan, bu duyguların yaşandığı toplumsal koşullardı.
Özellikle kadınların evlilik, aile ve toplumsal itibar üzerinden değerlendirildiği dönemlerde romantik ilişkiler üzerindeki baskılar çok daha belirgin olabiliyordu. Bir kadının sevdiği kişiyle görüşmesi, evlenme kararı veya ayrılık yaşaması ailesinin ve çevresinin beklentileriyle çatışabiliyordu. Erkeklerden ise ekonomik sorumluluk üstlenmeleri ve aile kurmaya hazır olduklarını göstermeleri beklenebiliyordu.
Bu beklentiler kadınların duygusal güvenlik, erkeklerin de ekonomik başarı üzerinden değerlendirilmesine yol açabiliyordu. Oysa hiçbir insan yalnızca bir rolü yerine getirmekten ibaret değildir.
Mektubu yeniden katlayıp yerine koyduğumda Emre'yi düşündüm. Acaba aramızdaki sessizlik gerçekten sevgisizlikten mi kaynaklanıyordu? Yoksa ikimiz de farklı beklentilerle hareket ederken birbirimize ulaşmanın yolunu bulamamış mıydık?
Bu sorunun cevabını yalnızca rüyamdan çıkaramazdım. Ama rüyam ve okuduğum mektup bana aynı şeyi düşündürüyordu: İnsanların davranışlarını yorumlarken kendi beklentilerimiz kadar onların içinde yaşadığı koşulları da anlamaya çalışmalıyız.
Yine de birini anlamaya çalışmak, sürekli beklemek veya karşılıksız bir ilişkiyi sürdürmek zorunda olduğumuz anlamına gelmez. Anlayış ile kendini ihmal etmek arasında önemli bir fark vardır.
Sizin ailenizde eski aşk hikâyeleri anlatılır mı? Büyüklerinizin ilişkilerinde en çok neyin zor olduğunu düşünüyorsunuz: mesafe, toplumsal baskı, ekonomik koşullar, yoksa duygularını açıkça ifade edememek mi?
6. Bölüm: Rüyada Gülümseyerek Konuşmak, Tartışmak veya Sessiz Kalmak
Rüyamı arkadaşım Zeynep'e anlattığımda bana ilginç bir soru sordu:
“Emre seninle konuşurken ne hissettin? Gerçekten mutlu muydun, yoksa onun sana güzel şeyler söylemesine mi ihtiyaç duyuyordun?”
Bu soruyu daha önce kendime sormamıştım.
Çünkü rüyanın içinde Emre'nin bana söyledikleri kadar, benim onun yanında hissettiklerim de önemliydi.
Rüyada sevdiğin erkekle mutlu bir şekilde konuşmak, kişisel deneyimine bağlı olarak yakınlık, umut, özlem veya duygusal rahatlama ihtiyacını çağrıştırabilir. Kişi gerçek hayatta kendini güvende hissettiği bir ilişkiyi hatırlıyor da olabilir, yaşamak istediği bir yakınlığı zihninde canlandırıyor da olabilir.
Peki, rüyada tartışmak ne anlama gelir?
Böyle bir rüya bazen çözülmemiş bir anlaşmazlığın, kaybetme korkusunun veya kişinin kendi içinde yaşadığı bir çatışmanın sembolik ifadesi olarak ele alınabilir. Ancak tartışma görmek, ilişkinin kötüye gideceğini göstermez. Benzer şekilde rüyada barışmak da gerçek hayatta mutlaka barışılacağı anlamına gelmez.
Rüyada sevdiğin erkeğin sana sarılması veya seni öpmesi, yakınlık ve şefkat özlemini düşündürebilir. Onun seni görmezden gelmesi ya da konuşmadan uzaklaşması ise reddedilme korkunla veya yaşadığın bir belirsizlikle bağlantılı olabilir. Yine de bunlar kesin tabirler değil, kişinin kendi duygularını değerlendirmek için kullanabileceği olası yorumlardır.
Bazen de rüyada sevdiğimiz kişi konuşmaz. Yanımızda durur, bize bakar ama tek kelime etmez.
Böyle bir durumda insan uyandığında daha fazla soru sorabilir. Acaba bana kırgın mı? Benden uzaklaşmak mı istiyor? Yoksa söylemek istediği bir şey mi var?
Oysa sessizliğin anlamını belirleyen şey rüyadaki kişinin gerçek niyeti değil, bizim o sessizliği nasıl deneyimlediğimizdir. Rüyada korktuysak terk edilme endişemiz aklımıza gelebilir. Huzurluysak onun yanında sessizce bulunmanın bile bize iyi geldiğini fark edebiliriz.
Zeynep'in sorusu sayesinde bir şeyi anladım: Rüyayı çözmeye çalışırken yalnızca Emre'nin ne yaptığını değil, benim ne hissettiğimi de incelemeliydim.
Çünkü rüyada gördüğümüz insan bazen kendi özlemimizin, bazen korkularımızın, bazen de geçmişten taşıdığımız duyguların eşlikçisi olabilir.
7. Bölüm: Rüyadan Sonra Gerçek Hayatta Ne Yapmalı?
Birini rüyada gördükten sonra onunla iletişim kurmak istemek oldukça anlaşılır bir durum. Özellikle rüya gerçekçi ve duygusal açıdan etkileyiciyse insan uyandığında o yakınlığı yeniden yaşamak isteyebilir.
Ben de Emre'ye mesaj yazmayı düşündüm.
Telefonumu elime aldım. Uzun bir mesaj yazdım, sildim, yeniden yazdım. Rüyamı anlatırsam ne düşünürdü? Beni özlediğimi anlar mıydı? Belki de rüyayı bir işaret olarak değerlendirdiğimi sanırdı.
Sonunda telefonu masaya bıraktım.
Kendi kendime şunu sordum: Ona gerçekten rüyamı anlatmak mı istiyordum, yoksa onunla konuşmak için bir neden mi arıyordum?
Bu iki istek birbirine benzese de aynı değildi.
Eğer amacım iletişim kurmaksa bunu bir rüyaya bağlamak zorunda değildim. Ona sade bir mesaj gönderebilir, nasıl olduğunu sorabilir veya aramızda yarım kalan bir konuşmayı sürdürmek isteyip istemediğini öğrenebilirdim.
Bunu yaparken onun vereceği cevaba da alan tanımam gerekiyordu.
İlişkilerde sağlıklı iletişim, yalnızca duygularımızı anlatmaktan ibaret değildir. Karşımızdaki kişinin sınırlarını, tercihlerini ve kendi hayatına ilişkin kararlarını da dikkate almayı gerektirir. Bir rüyanın etkisiyle hemen harekete geçmek zorunda değiliz. Bazen bir süre beklemek, duygularımızı anlamlandırmak ve ne istediğimizi netleştirmek daha yararlı olabilir.
Rüyadan sonra kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
- Bu kişiyi gerçekten özlüyor muyum, yoksa onunla yaşayabileceğimi düşündüğüm geleceği mi özlüyorum?
- İlişkimizde beni mutlu eden şeyler nelerdi?
- Beni yoran veya belirsizlik içinde bırakan durumlar var mıydı?
- Onunla konuşmak istiyorsam bunu hangi amaçla yapacağım?
- Karşımdaki kişi benimle iletişim kurmak istemezse kendi duygusal dengemi nasıl koruyabilirim?
Bu soruların amacı rüyayı önemsizleştirmek değil, onun etkisiyle kendimizi kaybetmemektir.
Emre'ye sonunda kısa bir mesaj gönderdim: “Merhaba, uzun zamandır konuşmadık. Umarım iyisindir. Bir ara konuşmak istersen ben de isterim.”
Mesajı gönderdikten sonra telefonun başında beklemedim. Günlük işlerime döndüm. Çünkü artık cevabın yalnızca onun elinde olduğunu biliyordum. Ben kendi düşüncemi açıkça ifade etmiştim.
Ertesi gün cevap geldi.
“Merhaba, iyiyim. Sen nasılsın? Ben de bir süredir konuşmamız gerektiğini düşünüyordum.”
Bu mesaj beni mutlu etti. Ama rüyamın geleceği haber verdiğini düşünmedim. Gerçek hayatta bir iletişim fırsatı oluşmuştu ve bunun nedeni mesajlaşmayı seçmiş olmamızdı. Rüya bana bu konuda düşünme fırsatı vermiş olabilirdi; Emre'nin kararını belirlediğini söylemek içinse hiçbir nedenim yoktu.
8. Bölüm: İki Farklı Yaklaşım, Aynı Masada Buluşabilir mi?
Birkaç gün sonra Emre'yle bir kafede buluştuk. Bu kez rüyamda gördüğüm istasyon yoktu. Yağmur da yağmıyordu. Önümüzde iki fincan kahve, aramızda ise konuşulmayı bekleyen gerçek meseleler vardı.
Ona neden bazen uzaklaştığını sordum.
Emre, iş hayatında yaşadığı yoğunluğu, gelecekle ilgili kaygılarını ve her şeyi kontrol altında tutma isteğini anlattı. Sorunlarını kendi başına çözmeye alışmıştı. Bir meseleyle uğraşırken başkalarını endişelendirmemek için içine kapanıyordu.