Defne
New member
Doğru gübre seçimi kadar çözeltinin hazırlanma biçimi de önemlidir. Yanlış tartım veya düzensiz püskürtme, aynı tarlada bazı bitkilerin az, bazılarının fazla gübre almasına neden olabilir.
Birinci adım: Ürünü ve ekipmanı kontrol edin.
Paket üzerinde ürünün gerçekten tarımsal kullanıma uygun potasyum nitrat olduğundan emin olun. Etiketteki besin oranlarını, önerilen bitkileri, karışım uyarılarını ve güvenlik talimatlarını okuyun. Ölçüm için mutfak kaşığı yerine gram hassasiyetine uygun terazi kullanın.
İkinci adım: Temiz suyla çözeltinizi hazırlayın.
Püskürtme tankına önce suyun bir bölümünü koyun. Hesapladığınız gübre miktarını ayrı bir kapta çözündürün ve karıştırarak tanka ekleyin. Ardından gerekli su miktarına tamamlayın. Ürün etiketindeki çözünürlük ve hazırlama talimatlarını izleyin.
Örneğin, etikette izin verilen bir uygulama için 10 litrelik tankta 20 gram kullanılması öngörülmüşse hesaplama şu şekilde yapılır:
- Su miktarı: 10 litre
- Gübre miktarı: 20 gram
- Çözelti yoğunluğu: 2 g/L
Bu yalnızca hesaplama yöntemini gösteren bir örnektir; 2 g/L'nin bütün bitkiler için uygun olduğu anlamına gelmez.
Üçüncü adım: Önce küçük bir alanda deneyin.
Bütün bahçeyi aynı anda ilaçlamak veya gübrelemek yerine sınırlı sayıda bitkide uygulama yapmak daha kontrollü bir yaklaşım sağlar. Bitkilerin görünümünü izleyin ve ürün etiketinde belirtilen gözlem süresini dikkate alın. Yapraklarda yanık, lekelenme veya beklenmeyen bir reaksiyon görülürse uygulamayı genişletmeyin.
Dördüncü adım: Yaprak yüzeyini dengeli kaplayın.
Püskürtme memesi, damla büyüklüğü ve basınç yaprakların dengeli ıslanmasını sağlayacak şekilde ayarlanmalıdır. Amaç, yaprak yüzeyini ince ve homojen biçimde kaplamaktır; çözeltinin yapraklardan akıp toprağa dökülmesi değildir.
Yaprakların alt ve üst yüzeylerinin kaplanması bitkinin yapısına ve püskürtme ekipmanına bağlıdır. Sık yapraklı bitkilerde yalnızca dış yüzeyin ıslanması, iç kısımlara ulaşan miktarı sınırlayabilir.
FAO'nun entegre bitki besleme yaklaşımına ilişkin rehberi, yapraktan gübrelemenin doğrudan yapraklara püskürtülen çözeltilerle yapıldığını ve her gübrenin yapraktan uygulamaya uygun olmadığını vurgular.
5. Hangi Saatte ve Hangi Hava Koşullarında Atılmalı?
Yapraktan gübrelemede hava koşulları, gübre miktarı kadar önemlidir. Sıcak ve kuru havada yaprak yüzeyindeki su hızla buharlaşabilir. Böylece yaprak üzerinde kalan çözeltinin yoğunluğu artabilir ve yanık riski yükselebilir.
Genel olarak şu koşullar tercih edilmelidir:
- Sabah erken saatler: Sıcaklığın düşük, rüzgârın hafif olduğu zamanlar uygundur. Ancak yapraklar çiy nedeniyle çok ıslaksa uygulamanın koşulları yeniden değerlendirilmelidir.
- Akşamüstü: Güneşin etkisinin azaldığı ve bitkinin aşırı sıcaklık stresi yaşamadığı saatler tercih edilebilir.
- Aşırı sıcak ve kuru hava: Uygulamayı ertelemek daha güvenlidir.
- Kuvvetli rüzgâr: Sürüklenme nedeniyle gübre başka bitkilere veya istenmeyen alanlara taşınabilir.
- Yağmur beklentisi: Çözeltinin yaprakta kalma süresi kısalabilir. Yağmur dayanımı ve uygulama sonrası bekleme süresi ürün talimatına göre değerlendirilmelidir.
California Tarım ve Gıda Bakanlığının kavun besleme rehberinde de yaprak yanığını önlemek amacıyla potasyum içeren yaprak gübrelerinin serin havada ve rüzgârın sakin olduğu zamanlarda uygulanması önerilir. Bu, özellikle sıcak yaz günlerinde dikkate alınması gereken bir noktadır.
Bir başka önemli konu da sabit bir saat kuralı bulunmamasıdır. Serada, açık tarlada ve nemli bir kıyı bölgesinde aynı saat farklı koşulları ifade edebilir. Bu nedenle saati tek başına ölçüt almak yerine sıcaklık, nem, rüzgâr ve yaprakların durumunu birlikte değerlendirmek daha doğrudur.
6. Domates, Biber, Bağ ve Meyve Ağaçlarında Kullanım
Potasyum nitratın yapraktan kullanım amacı, bitkinin türüne ve üretim hedeflerine göre değişir.
Domates ve biber: Meyve gelişimi sırasında potasyum ihtiyacı önem kazanır. Ancak meyve iriliği ve kalitesi yalnızca potasyuma bağlı değildir. Sulama düzeni, kök sağlığı, azot-potasyum dengesi, çeşit ve meyve yükü de sonucu belirler. Bitkiler zaten yeterli potasyum alıyorsa ilave püskürtmenin belirgin bir kazanç sağlayacağı garanti değildir.
Üzüm: Potasyum, meyve gelişimi ve şıra bileşimi açısından önemlidir. West Virginia University'nin bağ gübreleme rehberi, olgun bağlarda yapraktan potasyum nitrat uygulaması için 100 ABD galonu suya 6–10 libre ürün örneği verir. Aynı rehber, yapraktan uygulamanın hızlı bir destek sağlayabileceğini, fakat topraktan gübrelemenin yerini almadığını belirtir. Bu oranı Türkiye'deki her bağ için doğrudan reçete olarak kullanmak yerine yerel koşullara göre değerlendirmek gerekir.
Zeytin: Yaprak analizleri, ağacın beslenme durumunu değerlendirmede yararlıdır. California'nın zeytin besleme rehberinde, yaprak analizinde potasyumun kuru madde üzerinden yüzde 0,4'ün altında bulunması eksiklik düzeyiyle, yüzde 0,8'in üzerinde bulunması ise yeterlilik aralığıyla ilişkilendirilir. Bu eşikler belirli örnekleme ve yorumlama koşullarına dayanır; başka bölgelerdeki çeşit ve laboratuvar yöntemlerine otomatik olarak uygulanmamalıdır.
Marul: İzmir'in Ödemiş ilçesinde yürütülen ve 2022 ile 2023 üretim sezonlarını kapsayan bir araştırmada, iceberg marulda farklı potasyum kaynakları karşılaştırılmıştır. Denemede potasyum nitrat uygulaması 3 g/L olarak bildirilmiş; araştırmacılar her iki yılda da potasyum nitrat uygulamasında en yüksek toplam bitki ağırlığını ve verimi kaydetmiştir. Bildirilen verim, ilk yılda dekara 3.261 kg, ikinci yılda dekara 3.306 kg'dır. Bu rakamlar ilgili denemedeki sonuçlardır; gübrenin her tarlada aynı verimi sağlayacağı veya kontrol grubuna göre aynı miktarda artış oluşturduğu anlamına gelmez. Sonuçları doğru yorumlamak için kontrol parsellerinin değerleri, uygulama koşulları ve istatistiksel karşılaştırmalar da dikkate alınmalıdır. Kaynak: Journal of Plant Nutrition'da yayımlanan araştırma.
Bu örnekler, potasyum nitratın bazı koşullarda işe yarayabildiğini gösterirken her bitki için tek bir reçetenin doğru olmadığını da ortaya koyar.
7. Gerçek Saha Araştırmaları Bize Ne Söylüyor?
Gübreleme konusunda en sık karşılaşılan yanlışlardan biri, başarılı bir uygulama örneğini bütün bitkilere ve bütün sezonlara genellemektir. Bilimsel çalışmalar bu yaklaşımın neden riskli olduğunu gösteriyor.
Pamukta yapraktan potasyum nitrat uygulamasını inceleyen ve FAO AGRIS veri tabanında kaydı bulunan bir araştırmada, 2000–2001 ve 2001–2002 üretim sezonlarında farklı uygulama dozları ve zamanları değerlendirilmiştir. Denemelerde hektar başına 16 veya 32 kg potasyum nitrat, iki ya da dört uygulamaya bölünerek çiçeklenmenin ilk haftasından itibaren verilmiştir.
Birinci adım: Ürünü ve ekipmanı kontrol edin.
Paket üzerinde ürünün gerçekten tarımsal kullanıma uygun potasyum nitrat olduğundan emin olun. Etiketteki besin oranlarını, önerilen bitkileri, karışım uyarılarını ve güvenlik talimatlarını okuyun. Ölçüm için mutfak kaşığı yerine gram hassasiyetine uygun terazi kullanın.
İkinci adım: Temiz suyla çözeltinizi hazırlayın.
Püskürtme tankına önce suyun bir bölümünü koyun. Hesapladığınız gübre miktarını ayrı bir kapta çözündürün ve karıştırarak tanka ekleyin. Ardından gerekli su miktarına tamamlayın. Ürün etiketindeki çözünürlük ve hazırlama talimatlarını izleyin.
Örneğin, etikette izin verilen bir uygulama için 10 litrelik tankta 20 gram kullanılması öngörülmüşse hesaplama şu şekilde yapılır:
- Su miktarı: 10 litre
- Gübre miktarı: 20 gram
- Çözelti yoğunluğu: 2 g/L
Bu yalnızca hesaplama yöntemini gösteren bir örnektir; 2 g/L'nin bütün bitkiler için uygun olduğu anlamına gelmez.
Üçüncü adım: Önce küçük bir alanda deneyin.
Bütün bahçeyi aynı anda ilaçlamak veya gübrelemek yerine sınırlı sayıda bitkide uygulama yapmak daha kontrollü bir yaklaşım sağlar. Bitkilerin görünümünü izleyin ve ürün etiketinde belirtilen gözlem süresini dikkate alın. Yapraklarda yanık, lekelenme veya beklenmeyen bir reaksiyon görülürse uygulamayı genişletmeyin.
Dördüncü adım: Yaprak yüzeyini dengeli kaplayın.
Püskürtme memesi, damla büyüklüğü ve basınç yaprakların dengeli ıslanmasını sağlayacak şekilde ayarlanmalıdır. Amaç, yaprak yüzeyini ince ve homojen biçimde kaplamaktır; çözeltinin yapraklardan akıp toprağa dökülmesi değildir.
Yaprakların alt ve üst yüzeylerinin kaplanması bitkinin yapısına ve püskürtme ekipmanına bağlıdır. Sık yapraklı bitkilerde yalnızca dış yüzeyin ıslanması, iç kısımlara ulaşan miktarı sınırlayabilir.
FAO'nun entegre bitki besleme yaklaşımına ilişkin rehberi, yapraktan gübrelemenin doğrudan yapraklara püskürtülen çözeltilerle yapıldığını ve her gübrenin yapraktan uygulamaya uygun olmadığını vurgular.
5. Hangi Saatte ve Hangi Hava Koşullarında Atılmalı?
Yapraktan gübrelemede hava koşulları, gübre miktarı kadar önemlidir. Sıcak ve kuru havada yaprak yüzeyindeki su hızla buharlaşabilir. Böylece yaprak üzerinde kalan çözeltinin yoğunluğu artabilir ve yanık riski yükselebilir.
Genel olarak şu koşullar tercih edilmelidir:
- Sabah erken saatler: Sıcaklığın düşük, rüzgârın hafif olduğu zamanlar uygundur. Ancak yapraklar çiy nedeniyle çok ıslaksa uygulamanın koşulları yeniden değerlendirilmelidir.
- Akşamüstü: Güneşin etkisinin azaldığı ve bitkinin aşırı sıcaklık stresi yaşamadığı saatler tercih edilebilir.
- Aşırı sıcak ve kuru hava: Uygulamayı ertelemek daha güvenlidir.
- Kuvvetli rüzgâr: Sürüklenme nedeniyle gübre başka bitkilere veya istenmeyen alanlara taşınabilir.
- Yağmur beklentisi: Çözeltinin yaprakta kalma süresi kısalabilir. Yağmur dayanımı ve uygulama sonrası bekleme süresi ürün talimatına göre değerlendirilmelidir.
California Tarım ve Gıda Bakanlığının kavun besleme rehberinde de yaprak yanığını önlemek amacıyla potasyum içeren yaprak gübrelerinin serin havada ve rüzgârın sakin olduğu zamanlarda uygulanması önerilir. Bu, özellikle sıcak yaz günlerinde dikkate alınması gereken bir noktadır.
Bir başka önemli konu da sabit bir saat kuralı bulunmamasıdır. Serada, açık tarlada ve nemli bir kıyı bölgesinde aynı saat farklı koşulları ifade edebilir. Bu nedenle saati tek başına ölçüt almak yerine sıcaklık, nem, rüzgâr ve yaprakların durumunu birlikte değerlendirmek daha doğrudur.
6. Domates, Biber, Bağ ve Meyve Ağaçlarında Kullanım
Potasyum nitratın yapraktan kullanım amacı, bitkinin türüne ve üretim hedeflerine göre değişir.
Domates ve biber: Meyve gelişimi sırasında potasyum ihtiyacı önem kazanır. Ancak meyve iriliği ve kalitesi yalnızca potasyuma bağlı değildir. Sulama düzeni, kök sağlığı, azot-potasyum dengesi, çeşit ve meyve yükü de sonucu belirler. Bitkiler zaten yeterli potasyum alıyorsa ilave püskürtmenin belirgin bir kazanç sağlayacağı garanti değildir.
Üzüm: Potasyum, meyve gelişimi ve şıra bileşimi açısından önemlidir. West Virginia University'nin bağ gübreleme rehberi, olgun bağlarda yapraktan potasyum nitrat uygulaması için 100 ABD galonu suya 6–10 libre ürün örneği verir. Aynı rehber, yapraktan uygulamanın hızlı bir destek sağlayabileceğini, fakat topraktan gübrelemenin yerini almadığını belirtir. Bu oranı Türkiye'deki her bağ için doğrudan reçete olarak kullanmak yerine yerel koşullara göre değerlendirmek gerekir.
Zeytin: Yaprak analizleri, ağacın beslenme durumunu değerlendirmede yararlıdır. California'nın zeytin besleme rehberinde, yaprak analizinde potasyumun kuru madde üzerinden yüzde 0,4'ün altında bulunması eksiklik düzeyiyle, yüzde 0,8'in üzerinde bulunması ise yeterlilik aralığıyla ilişkilendirilir. Bu eşikler belirli örnekleme ve yorumlama koşullarına dayanır; başka bölgelerdeki çeşit ve laboratuvar yöntemlerine otomatik olarak uygulanmamalıdır.
Marul: İzmir'in Ödemiş ilçesinde yürütülen ve 2022 ile 2023 üretim sezonlarını kapsayan bir araştırmada, iceberg marulda farklı potasyum kaynakları karşılaştırılmıştır. Denemede potasyum nitrat uygulaması 3 g/L olarak bildirilmiş; araştırmacılar her iki yılda da potasyum nitrat uygulamasında en yüksek toplam bitki ağırlığını ve verimi kaydetmiştir. Bildirilen verim, ilk yılda dekara 3.261 kg, ikinci yılda dekara 3.306 kg'dır. Bu rakamlar ilgili denemedeki sonuçlardır; gübrenin her tarlada aynı verimi sağlayacağı veya kontrol grubuna göre aynı miktarda artış oluşturduğu anlamına gelmez. Sonuçları doğru yorumlamak için kontrol parsellerinin değerleri, uygulama koşulları ve istatistiksel karşılaştırmalar da dikkate alınmalıdır. Kaynak: Journal of Plant Nutrition'da yayımlanan araştırma.
Bu örnekler, potasyum nitratın bazı koşullarda işe yarayabildiğini gösterirken her bitki için tek bir reçetenin doğru olmadığını da ortaya koyar.
7. Gerçek Saha Araştırmaları Bize Ne Söylüyor?
Gübreleme konusunda en sık karşılaşılan yanlışlardan biri, başarılı bir uygulama örneğini bütün bitkilere ve bütün sezonlara genellemektir. Bilimsel çalışmalar bu yaklaşımın neden riskli olduğunu gösteriyor.
Pamukta yapraktan potasyum nitrat uygulamasını inceleyen ve FAO AGRIS veri tabanında kaydı bulunan bir araştırmada, 2000–2001 ve 2001–2002 üretim sezonlarında farklı uygulama dozları ve zamanları değerlendirilmiştir. Denemelerde hektar başına 16 veya 32 kg potasyum nitrat, iki ya da dört uygulamaya bölünerek çiçeklenmenin ilk haftasından itibaren verilmiştir.